Jaren 70
In de jaren 70 heette MEE nog SPD, Sociaal Pedagogische Dienst. Dit was een verzuilde organisatie: de protestants christelijke, de katholieke en de algemene zuil. De hulpverlening richtte zich op mensen met een verstandelijke beperking.
Sociaal Pedagogische Dienst
SPD’s zijn ontstaan in de jaren vijftig uit een vorm van nazorg van leerlingen die de BLO (Buitengewoon Lager Onderwijs) verlieten. Ze werden gefinancierd met provinciale gelden. De belangrijkste taak was ouderbegeleiding en wegwijzer zijn in het woud van regelgeving en voorzieningen. De SPD’s waren veel kleiner in omvang dan de huidige MEE’s. Ze vormden samen de SOMMA, de voorloper van MEE Nederland.
In de bossen
Mensen met een verstandelijke beperking die niet thuis konden blijven wonen, werden in inrichtingen geplaatst ver van de bewoonde wereld in een bosrijke omgeving (segregatie). In de 2de helft van de 20ste eeuw kwam er een omslag. Ouders van mensen met een verstandelijke beperking verenigden zich om aandacht te vragen voor hun kinderen en op te komen voor een menswaardiger bestaan. Er ontstond een netwerk van voorzieningen zoals dagverblijven voor kinderen en volwassenen en gezinsvervangende tehuizen. Deze werden gesitueerd in woonwijken (normalisatie). Aan deze woon- en dagvoorzieningen was een begeleidingsteam verbonden waar een maatschappelijk werker van de SPD deel van uitmaakte. Dit team had de taak om beslissingen te nemen over de toelating van bewoners of bezoekers en over de begeleiding van de bewoner.
Praktische Pedagogische Gezinsbegeleiding
De kerntaak van maatschappelijk werkers van de SPD was begeleiding van gezinnen met een kind met een verstandelijke beperking in brede zin. Ze gingen met vragen op alle levensgebieden aan de slag. In de loop der jaren ontwikkelde zich vroegdiagnostiek waardoor steeds meer kinderen werden aangemeld voor ondersteuning thuis bij de opvoeding. Zo ontstond binnen de SPD de Praktische Pedagogische Gezinsbegeleiding (PPG).
Begeleid Zelfstandig Wonen
Eind jaren 80 werd gestimuleerd dat mensen met een licht verstandelijke beperking zelfstandig konden wonen met vormen van begeleiding in de thuissituatie. Zo ontwikkelde het project Begeleid Zelfstandig Wonen (BZW) zich. De visie op een menswaardig bestaan voor mensen met een verstandelijke beperking ontwikkelde zich verder. In de 90er jaren vond een ingrijpend proces van extramuralisering plaats. De grote inrichtingen werden opgeheven en er kwamen allerlei kleine woonvormen voor in de plaats of er werden nieuwbouwwijken op het terrein van de voormalige inrichting gebouwd (integratie).
Wachtlijsten
Jarenlang waren er lange wachtlijsten voor woonvoorzieningen. De overheid vond dat mensen met een vorm van ondersteuning thuis konden blijven wonen en deed een beroep op de SPD. Voor kinderen was er de opvoedingsondersteuning en voor ouderen de BZW. Iedere cliënt die door de SPD van een wachtlijst werd gehaald leverde een bepaald bedrag op voor de SPD. De SPD investeerde fors en groeide snel in deze periode.
Tegenbeweging
De ouderverenigingen van kinderen met een verstandelijke beperking vonden dat de psychosociale bemoeienis van de SPD te ver ging. Ze ervoeren de betrokkenheid en belangstelling steeds meer als bemoeizorg. Zij bepleitten een consulentenfunctie met de volgende kerntaken: informatie, advies en cliëntondersteuning. De psychosociale ondersteuning, de pedagogische gezinsbegeleiding en het project begeleid zelfstandig wonen werden samengevoegd.
Consulenten
De centrale functie werd consulent waarbij een onderscheid werd gemaakt in dienstverleners en hulpverleners. Zo ontstond er een afdeling dienstverlening en een afdeling hulpverlening. De hulpverlenende consulenten richtten zich op de PPG, het BZW en de PSH (psychosociale hulpverlening). De dienstverlenende consulenten richtten zich op informatie en adviestaken, het realiseren van zorg en dienstverlening op het gebied van arbeid en sociaal juridische vragen en vrije tijd.
Fusie
Het ministerie van VWS bepaalde de schaalgrootte waaraan een SPD moest voldoen. In 1990 werd een fusie gerealiseerd tussen SPD Rivierengebied, SPD Zuid-Gelderland (Nijmegen) en SPD Midden-Gelderland (Arnhem). Wat bleef waren drie regiokantoren. In Arnhem het hoofdkantoor met de directie, de staf en een regiomanager, Nijmegen en Tiel als de twee nevenvestigingen met ieder een regiomanager.
SPD Nieuwe Stijl
Eind 90er jaren stond de SPD opnieuw onder druk. De ouderverenigingen wilden zelf consulenten in dienst nemen omdat zij de dienstverlening van consulenten niet onafhankelijk en te aanbodgericht vonden. Tegelijkertijd was VWS op zoek naar een vorm van dienstverlening voor mensen met een lichamelijke beperking. Deze werd vervolgens ondergebracht bij de SPD. In deze overgangsperiode werden we SPD Nieuwe Stijl waarin de onafhankelijke positie van onze dienstverlening centraal werd gesteld en de dienstverlening vraaggericht werd.
MEE
Deze omslag werd gemarkeerd met een nieuwe naam: MEE. Afgesproken werd dat MEE onafhankelijk moest zijn en als belangenorganisatie zich moest richten op alle mensen met een beperking. Dit was een ruimere doelgroep dan waar de SPD oorspronkelijk voor stond; voor mensen met een verstandelijke beperking. De SPD Gelderse Poort werd sindsdien: MEE Gelderse Poort.
Visie
Sinds de jaren 50 is de visie op mensen met een verstandelijke beperking veranderd. Van teruggedrongen uit de samenleving naar meedoen in de samenleving (participatie). Van anderen bepalen wat goed voor je is naar eigen regievoering. In het taalgebruik is dit ook terug te zien. Van ‘zwakzinnige’ mensen naar mensen die een beperking hebben en waarbij niet de beperking centraal staat maar de mogelijkheden die zij hebben. Een langlopend proces van segregatie, normalisatie, integratie en participatie. De dienst- en hulpverlening van SPD en later MEE heeft hierop ingespeeld en heeft daar haar steentje aan bijgedragen.
